- Ukuzikhukhumeza kuhilela ukulandelela umkhondo wakho wedijithali ukuze kuqashwe ulwazi lomphakathi ngawe noma inhlangano.
- Ikuvumela ukuthi uthole ukwebiwa kobunikazi, uhlunge idatha ebucayi eveziwe, futhi uphathe idumela eliku-inthanethi.
- Ithembela kumathuluzi anjengezinjini zokusesha, amanethiwekhi omphakathi, kanye nezaziso ezizenzakalelayo ukuze igcine ubumfihlo obusebenzayo.
- Inikeza ithuba lokusebenzisa amalungelo asemthethweni njengelungelo lokukhohlwa ukususa okuqukethwe okulimazayo.
Wake wama wacabanga ngokuthi i-inthanethi ikwazi kangakanani ngawe ngaphandle kwemvume yakho? Cishe uke wakubona lokho, ngenxa yelukuluku nje, uhlole igama lakho ku-Google futhi wamangazwa yimiphumela. Nokho, lesi senzo esivamile sinegama lobuchwepheshe: i-egosurfing , futhi kungaphezu nje kokuthanda ukuphakela i-ego yakho; kuyithuluzi eliyisisekelo lokusinda esikhathini sedijithali.
Ezweni lapho izimpilo zethu zigxile ezinkundleni zokuxhumana, ama-imeyili, kanye nesitoreji samafu, kulula ukulahlekelwa yilokho esikuthumele eminyakeni eyishumi edlule noma lokho abanye abakushoyo ngathi. Ukuzijwayeza lokhu kulandelela komuntu siqu empeleni kuwukuhlola ubuwena bakho bedijithali ukuqinisekisa ukuthi isithombe osivezayo yiso osifunayo ngempela nokuthi akukho datha eyingozi ehambahambayo.
Yini ngempela equkethwe yi-Egosurfing?

Uma sihlaziya leli gama, siyabona ukuthi livela ekuhlanganisweni kwegama elithi "ego" (I ngesiLatini) kanye nelithi "surfing." Kalula nje, kumayelana nokusurfa . Lo mkhuba uhilela ukusesha noma yiluphi ulwazi oluxhunywe kithi noma inkampani yethu ku-inthanethi, kungakhathaliseki ukuthi okuqukethwe esikulayishe ngokwethu ngesikhathi sokungabi nalwazi noma idatha eshicilelwe abantu besithathu, kungakhathaliseki ukuthi ngokomthetho noma ngokubi.
Kubalulekile ukungakudidanisi ne-OSINT (Ubuhlakani Bomthombo Ovulekile). Nakuba i-egosurfing iwukusesha okungajulile nokomuntu siqu, i-OSINT iyindlela yokuphenya ethuthukisiwe neyobungcweti . Umgomo wokugcina we-egosurfing ukulawula umkhondo wethu wedijithali, okuwukuphela komzila wezinkwa esizishiya ngemuva lapho sisebenzisana nobuchwepheshe.
Izinzuzo nezizathu zokwenza ukulandelela komuntu siqu

Ukwenza i-egosurf ngezikhathi ezithile akuyona ukuchitha isikhathi, kodwa kuyindlela yokuvimbela ukuphepha kwe-inthanethi . Nasi isizathu okufanele ukwenze:
- Ukulawulwa kwedatha eveziwe: Ikuvumela ukuthi uhlukanise phakathi kolwazi oludinga ukuba semphakathini (njenge-CV ku-LinkedIn), ulwazi olungabalulekile, nolwazi... Akufanele neze kube lula ukufinyelelekanjengekhadi lakho le-ID, ikheli lendawo, imininingwane yasebhange noma ulwazi lwezokwelapha.
- Ukuphathwa Kwesithunzi: Namuhla, abaqashi be-HR bangabantu abazithandayo. Ukwazi abakubonayo kukuvumela ukuthi... thuthukisa umkhiqizo wakho siqu futhi ugweme isithombe esibi saseminyakeni edlule esikulahlekisela umsebenzi.
- Ukutholwa kokukhwabanisa nokuzenza ongeyena: Kuyindlela engcono kakhulu yokuthola ukuthi othile udale yini iphrofayela mbumbulu enegama lakho kanye nezithombe zakho ukuze uqole abanye noma ungcolise isithombe sakho.
- Ukuphepha komuntu siqu kanye nomsebenzi: Kulabo abasebenza emikhakheni ebucayi (amaphoyisa, ezempi, noma ezobunhloli), ukugcina ubumfihlo kuyinto ebalulekile imfuneko yobungcweti ebalulekile ukugwema izingozi zomuntu siqu.
Amathuluzi nezindlela zokuzijwayeza okuphumelelayo

Amandla ezinjini zokusesha
I-Google iyinkosi, kodwa ungathembeli kuyo kuphela. Zama i-Bing, i-DuckDuckGo, noma i-Yahoo. Icebo eliyinhloko ukusebenzisa izimpawu zokucaphuna . Uma usesha "uCarlos García" ngaphandle kwezimpawu zokucaphuna, i-Google izokunikeza izigidi zemiphumela; kodwa uma usesha "uCarlos García", injini yokusesha izolwela ukuthola ukufana okuqondile kwalelo gama.
Ukuze uqhubekele phambili, ungasebenzisa opharetha be-Boolean . Isibonelo, uma ufuna ukusesha igama lakho kodwa ungafaki idolobha, ungafaka "Igama Lakho" - iMadrid. Kubalulekile futhi ukusebenzisa i-Google Images ukuze ubone ukuthi izithombe zakho zisetshenziswa yini kumawebhusayithi ongawazi.
Ukuzenzakalela Ngezaziso ze-Google
Ukuze ugweme ukusesha ngesandla njalo ngeviki, kukhona ithuluzi elihle elibizwa ngokuthi i-Google Alerts . Ngokuyisisekelo, usetha isaziso ngegama lakho lokuqala nesibongo (ngezimpawu zokucaphuna) kanye nekheli lakho le-imeyili. Bese kuthi, njalo uma i-Google ifaka ikhasi elisha lapho kukhulunywa khona ngawe , uzothola isaziso ngqo ebhokisini lakho lokungenayo.
Ukulandelela Imidiya Yezokuxhumana
Ulwazi oluningi alusatholakali kumawebhusayithi avulekile, kodwa "ezingadini ezibiyelwe ngodonga" njenge-Instagram, i-TikTok, i-Twitter, noma i-Facebook. Sesha igama lakho lomsebenzisi, i-imeyili, noma ngisho nenombolo yakho yocingo enjini yokusesha yangaphakathi yalezi zinkundla . Qaphela amathegi: ngezinye izikhathi umngane ulayisha isithombe lapho uvela khona, futhi noma ngabe iphrofayela yakho iyimfihlo, okuthunyelwe komngane kusesidlangalaleni futhi noma ubani angakubona.
Amasu okusesha aphelele

- Igama lokuqala nesibongo sokuqala, bese kuba igama lokuqala nezibongo zombili.
- Inhlanganisela eguquliwe: «Isibongo, Igama Lokuqala\».
- Igama lakho kanye nedolobha ohlala kulo noma inkampani osebenza kuyo.
- Ezakho ezindala iziteketiso, iziteketiso zemidlalo yevidiyo noma ama-imeyili amadala.
- Inombolo yakho yocingo enezikhala noma ama-hyphen noma ama-hyphen.
Yini okufanele uyenze uma uthola ulwazi olungalungile?
Uma ngesikhathi sokusesha uhlangana nento ekwenza uthi "hawu!", ungesabi. Kunezindlela eziningana zokwenza kuye ngesimo:
Uma okuqukethwe kusezinkundleni zakho zokuxhumana, into elula ongayenza ukulungisa izilungiselelo zakho zobumfihlo noma ukususa okuthunyelwe. Uma kuthunyelwe ngumuntu omaziyo, into engokwemvelo ongayenza ukumcela ngenhlonipho ukuthi akususe. Kodwa kuthiwani uma kungumuntu wesithathu noma iwebhusayithi engaziwa? Yilapho ilungelo lokukhohlwa liqala khona ukusebenza.
Umthetho Wokuvikelwa Kwedatha Ojwayelekile (i-GDPR) ukuvumela ukuthi ucele ukuthi izinjini zokusesha zisuse izixhumanisi zedatha yomuntu siqu ephelelwe yisikhathi, engabalulekile, noma ephula ubumfihlo bakho. Ungakucubungula lokhu nge- Spanish Data Protection Agency (AEPD ). Uma uthola iphrofayela engamanga, iningi lamanethiwekhi omphakathi linesistimu yokubika ukuzenzisa evame ukusebenza kahle uma unikeza ubufakazi.
Ukuphepha Kwe-inthanethi Okuhambisanayo: Ngale Kwegama
Ngaphezu kokusesha igama lakho, kunconywa kakhulu ukuthi uhlole ukuthi iziqinisekiso zakho zibekwe engcupheni yini ekwephulweni okukhulu kwezokuphepha. Amathuluzi afana ne- Have I Been Pwned akuvumela ukuthi ufake ikheli lakho le-imeyili ukuze uthole ukuthi iphasiwedi yakho ivezwe yini ekuhlaselweni kwezinkampani ezinkulu. Uma umphumela umuhle, isinyathelo esihlakaniphile kakhulu ukushintsha wonke amaphasiwedi akho ngokushesha bese uvumela ukuqinisekiswa kwezinyathelo ezimbili (2FA).
Ukugcina inhlanzeko yedijithali enempilo kusho ukuqaphela ukuthi i-inthanethi ayikhohlwa, kodwa singaphatha indlela leyo nkumbulo eboniswa ngayo. Ukusetshenziswa njalo kwamasu okusesha komuntu siqu, kuhlanganiswe nezilungiselelo zobumfihlo eziqinile, kuyindlela kuphela yokuvikela ubuwena bethu ku-inthanethi nokuvimbela izimpilo zethu zangasese ekubeni yincwadi evulekile ukuze noma ubani ayibone.
